* वॄत्त / छंद *
परिभाषा , व्याख्या , चिन्हे आणि अर्थ :
गण दोन प्रकारचे आहेत ( १) अक्षरगण : एकूण आठ . तीन अक्षरांचा एक गण. य, र ,त, न, भ, ज, स,म २) मात्रागण : - एकूण पाच. इथे दोन गुरु म्हणजे \" म \" गण आणि चार सलग लघू म्हणजे \" न \" गण.
गण : म , स ,ज, भ ,न .
मात्रा म्हणजे स्वराच्या उच्चारास लागणारा काल.लघू अक्षराचे चिन्ह इंग्रजी यू प्रमाणे आहे म्हणजे र्हस्व उच्चार . ल = एक मात्रा. गुरू अक्षराचे चिन्ह - असे आहे . म्हणजे दीर्घ उच्चार.. गा=दोन मात्रा.
पद्याच्या अक्षरनियमाला वॄत्त असे म्हणतात. पद्याच्या मात्रानियमाला जाति असे म्हणतात.(मात्रिक छंद/वॄत्त )
अवसान म्हणजे थांबणे म्हणजेच यति
आणखी काही चिन्हे आणि त्यांचे अर्थ :
( १) प म्हणजे एकूण आठ मात्रा (२) + म्हणजे निश्चित गुरू ( ३) उ म्हणजे १४ किंवा १५ मात्रा.
© २००९-२०१० वा. न. सरदेसाई तुमच्या प्रतिक्रिया कळ्वा
अक्ष्ररगण